
სოციალურ ქსელში ხშირად წავაწყდები ხოლმე საქართველოში დემოგრაფიულ ვითარებაზე წერილებს ,სადაც წერენ რომ ქართველობა მეხუთე საუკუნეში 16 მილიონი ,ხოლო თამარის ხანაში მეტიც ვყოფილვართ….?
ისტორიული სიზუსტისთვის მცირე განმარტება მინდა გავაკეთო:
ისტორიკოსებისა და დემოგრაფების თანამედროვე კვლევებით (მაგალითად, ივანე ჯავახიშვილისა და შემდგომი მკვლევრების გაანგარიშებით), საქართველოს მოსახლეობამ „ოქროს ხანაში“ (მე-12-13 საუკუნეების მიჯნაზე) პიკს მიაღწია და დაახლოებით 5-დან 8 მილიონამდე შეადგენდა (რაც იმ ეპოქის მსოფლიოსთვის ძალიან დიდი ციფრი იყო). 15-16 მილიონიანი ნიშნული ისტორიულ წყაროებში ხშირად გადაჭარბებულად ან მთლიანი რეგიონის მიახლოებით მოცულობად ითვლება, თუმცა ფაქტი ერთია — საქართველოს მოსახლეობა საუკუნეების მანძილზე დღევანდელზე გაცილებით მრავალრიცხოვანი იყო, ხოლო დღეს მართლაც სერიოზული დემოგრაფიული გამოწვევის წინაშე ვდგავართ.
#დემოგრაფიული უსაფრთხოება — საქართველოს ეროვნული გადარჩენის მთავარი პრიორიტეტია!
საქართველოს წინაშე მდგარ მრავალ გამოწვევას შორის არსებობს ერთი, რომელიც ყველა დანარჩენის საფუძველთა საფუძველია — ეს არის დღეა არსებული დემოგრაფიული მდგომარეობა,
ქვეყნის ეკონომიკურ განვითარებას, ტერიტორიულ მთლიანობასა თუ კულტურულ მემკვიდრეობას აზრი ეკარგება, თუ არ იარსებებს ერი, რომელიც ამ ყველაფრის მატარებელი და გამრძელებელია
.
ისტორიული წყაროები მოწმობენ, რომ ძლიერების ხანაში — განსაკუთრებით V საუკუნეში, ვახტანგ გორგასლის დროს და XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე, თამარ მეფის ეპოქაში — საქართველო კავკასიის მჭიდროდ დასახლებულ და ძლიერ ცენტრს წარმოადგენდა, სადაც მილიონობით ქართველი ცხოვრობდა. საუკუნეების მანძილზე გადატანილმა ომებმა, შემოსევებმა და ეთნოციდმა ჩვენი გენოფონდი საგრძნობლად შეამცირა, თუმცა ქართველმა ხალხმა მაინც შეძლო თვითმყოფადობის შენარჩუნება.
დღეს კი კვლავ კრიტიკულ ზღვართან ვდგავართ. ოფიციალური მონაცემებით, საქართველოს მოსახლეობა 4 მილიონზე ნაკლებია, ხოლო შობადობის კლება, მოსახლეობის დაბერება და ახალგაზრდების მასობრივი ემიგრაცია ქმნის რეალურ საფრთხეს, რომ უახლოეს ათწლეულებში დემოგრაფიულ კატასტროფას წავაწყდეთ.
რატომ უნდა გახდეს დემოგრაფია სახელმწიფოს #1 პრიორიტეტი?
— ცარიელი და დაცლილი საზღვრისპირა რეგიონები პირდაპირი საფრთხეა ქვეყნის სუვერენიტეტისთვის.
— სამუშაო ძალის შემცირება და ემიგრაცია აფერხებს ქვეყნის ეკონომიკურ ზრდას.
— მცირერიცხოვანი ერის პირობებში იზრდება ასიმილაციისა და კულტურული იდენტობის დაკარგვის რისკი.
,რა ნაბიჯები უნდა გადადგას საქართველოს მთავრობამ?
მრავალშვილიანი ოჯახების ძლიერი მხარდაჭერა: სუბსიდიები, საცხოვრებელი პირობების გაუმჯობესება და საგადასახადო შეღავათები თითოეული ახალი წევრის შეძენისას.[ასე ხდება ევროპულ ქვეყნებში,რომელსაც ჩვენ დღეს დანგრეულად ვაცხადებთ?!
–,ხელმისაწვდომი საბავშვო ბაღები, მოქნილი სამუშაო გრაფიკი დედებისთვის და პირველი საბინაო კრედიტების თანადაფინანსება.
,და რაც მთავარია სასწრაფოდ უნდა ამუშავდეს ემიგრანტების დაბრუნების ეროვნული პროგრამა: ისეთი ეკონომიკური და სოციალური გარემოს შექმნა, რაც უცხოეთში წასულ თანამოქალაქეებს სამშობლოში ღირსეული შრომისა და დაბრუნების მოტივაციას მისცემს! სახელმწიფო დაფინანსება უნდა იყოს გარანტი ემიგრანტთა მიზნობრი-ეტაპობრივი დაბრუნების პროგრამის ამოქმედებისთვის[მახსენდება ქვემო ქართლში 87-90 იან წლებში ჩამოსახლებული მთის მოსახლეობა სვანეთიდან ,მოსახლეობის გამოხშირვისა და უკაცრიელი ,აუთვისებელი მიწების აღორძინების პროგრამის ფარგლებში ,დღეს საზღვრისპირა ცარიელი ადგილები მეტნაკლებად შევსებულია სწორედ ჩამოსახლებული მოსახლეობის ხარჯზე]
აუცილებელუა რეგიონების აღორძინება, სოფლის მეურნეობისა და რეგიონული ინფრასტრუქტურის განვითარება, რათა მოსახლეობა კუთხეებიდან არ დაიცალოს!!!
დემოგრაფიული ფონის გაჯანსაღება არ არის მხოლოდ სოციალური საკითხი — ეს არის საქართველოს ეროვნული გადარჩენისა და გამარჯვების სტრატეგია. დრო არ ელოდება; დღეს მიღებული თითოეული სწორი გადაწყვეტილება განსაზღვრავს იმას, იარსებებს თუ არა ძლიერი, მრავალრიცხოვანი და ერთიან საქართველო მომავალ საუკუნეებში.
ლუარა ნიჟარაძე —
ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორი
03.08.2026 წ.
Написать
Написать в ნიჟარაძე ლუარა



